مدل هالند (RIASEC) چیست؟ شش تیپ علاقه‌ی شغلی و کد سه‌حرفی
مدل هالند (RIASEC) نظریه‌ای از جان هالند، روان‌شناس آمریکایی، است که علایق شغلی را در شش حوزه توصیف میکند. فرض اصلی آن ساده است: آدم‌ها در محیط‌هایی رضایت بیشتری دارند که با جنس علاقه‌شان هم‌خوان باشد. RIASEC سرواژه‌ی انگلیسی همین شش حوزه است.
شش تیپ هالند
| حرف | حوزه | علاقه به | نمونه‌ی فعالیت‌هایی که معمولاً با آن هم‌خوان‌اند |
|---|---|---|---|
| R | واقع‌گرا | کار با ابزار، ماشین و محیط فیزیکی | ساختن، تعمیر، کار فنی و میدانی |
| I | کاوشگر | مشاهده، تحلیل و فهمیدن چرایی | پژوهش، تحلیل داده، حل مسئله‌ی علمی |
| A | هنری | بیان خلاق و کار بدون قالب ثابت | طراحی، نوشتن، تولید محتوا و هنر |
| S | اجتماعی | کمک، آموزش و مراقبت از دیگران | آموزش، مشاوره، مراقبت و خدمات انسانی |
| E | متهور | نفوذ، رهبری، فروش و ریسک | مدیریت، فروش، کارآفرینی و مذاکره |
| C | قراردادی | نظم، داده، رویه و دقت | حسابداری، امور اداری، کنترل کیفیت و داده‌های ساخت‌یافته |
ستون آخر فقط نمونه است، نه فهرست شغل‌های «مناسب». یک علاقه در محیط‌های خیلی متفاوتی می‌تواند ارضا شود.
کد سه‌حرفی هالند چطور خوانده می‌شود؟
نتیجه معمولاً سه حوزه‌ی پررنگ‌تر را به ترتیب نشان میدهد، مثلاً IAS. حرف اول غالب‌ترین علاقه است. حوزه‌هایی که در شش‌ضلعی هالند کنار هم‌اند (مثل I و A) شبیه‌ترند و حوزه‌های روبه‌رو (مثل A و C) کمترین شباهت را دارند؛ کدی که حروفش کنار هم‌اند معمولاً یکپارچه‌تر تفسیر می‌شود.
تست هالند چطور انجام می‌شود؟
آنچه معمولاً «تست هالند» نامیده می‌شود، پرسش‌نامه‌ای است که به فعالیت‌های مختلف (نه به عنوان شغل‌ها) با میزان علاقه پاسخ می‌دهید و برای هر یک از شش حوزه نمره می‌گیرید. سه حوزه‌ی بالاتر، کد شما را می‌سازند. اگر نمره‌ها به هم نزدیک باشند، کد سه‌حرفی پایدار نیست و بهتر است به کل نیم‌رخ نگاه کنید تا به ترتیب حروف. برای انجام آن، تست هالند (علایق شغلی RIASEC) را ببینید.
مدل هالند و تیپ‌های MBTI
این دو با هم قابل تبدیل نیستند. ممکن است یک INTP علاقه‌ی کاوشگر پررنگ داشته باشد و یک ENFJ علاقه‌ی اجتماعی، اما هیچ تیپی کد هالند مشخصی ندارد. توضیح بیشتر در MBTI و انتخاب شغل آمده است.
حدود مدل هالند
- علاقه، توانایی نیست: علاقه به تحلیل، مهارت تحلیل نمی‌سازد.
- بازار و فرصت در مدل نیست: شرایط اقتصادی و دسترسی را باید جداگانه سنجید.
- علایق تغییر می‌کنند: به‌ویژه در نوجوانی و جوانی.
به همین دلیل نتیجه را همراه با نقاط قوت شخصیتی و تجربه‌ی واقعی بخوانید. چرا هیچ تستی به‌تنهایی شغل را تعیین نمی‌کند را در آیا تست شخصیت شغل مناسب را مشخص میکند؟ و تفاوت انواع تست شغلی را در تست شخصیت شغلی چیست؟ نوشته‌ایم.
تست علایق شغلی این سایت بر پایه‌ی O*NET Interest Profiler Short Form (۶۰ گزاره) است و نمره‌ی شش حوزه و کد سه‌حرفی شما را نشان میدهد؛ بدون هیچ جمله‌ی «شغل مناسب شما این است».